Türkiye’nin çocuk odaklı olan tek medya konferansı TRT Uluslararası Çocuk Medyası Konferansı’nın ikinci günü oldukça yoğun gerçekleşti.
Günün başlangıcında, moderatörlüğünü Tıp Doktoru, TV Programcısı ve Köşe Yazarı Doç. Dr. Halit Yerebakan’ın yaptığı “Çocuk Gelişiminde Ekran Etkisi” konusu işlenip, konuşuldu.
İlk söz sahibi olma şansını alan Onward Kurucu ve CEO’su Gabe Zichermann, “Dijital Oyunlar Çocukları Nasıl Daha Akıllı Yapar?” başlığı altında konuşarak, fikirlerini paylaştı. Zichermann, “Öncelikle bu konferansa beni davet ettiğiniz için herkese teşekkür ederim. Hepimiz biliyoruz ki çocuklar ekranları oldukça seviyorlar, uzun süre vakit geçirmeyi istiyor, yapıyorlar. Araştırmalara göz önüne alacak olursak, 5-8 yaş aralığındaki çocuklar gün içinde ortalama 3 saat boyunca ekranlara bakıyorlar. Bizler de biliyoruz ki, ekranın olması gerektiğinden daha fazla kullanılması toplumumuzu negatif yönde etkiliyor. Yine Amerika’da yapılan araştırmalara göre, Amerikalıların yüzde 66’sı çocuklarının gereğinden çok fazla ekran kullandığını söylüyor. Yüzde 60’ı ise çocuklarının ekran bağımlılığına sahip olduğunu düşünüyor. Peki sorun yalnızca çocukların ekran merakı mı? Ebeveynler de zamanlarının çoğunu ekran önlerinde geçiriyor. Ekranlar ile ilgili sürekli zaman konusundan dolayı şikayetçiyiz. Fakat bunu düzenleyebilmek de bizim elimizde” dedi.
Oktay Kaynarca Sosyal Medya Konusunda Uyardı!
“TV ve Dokunmatik Ekranlardan Öğrenme” konusunda bilgilerini paylaşan Dr. Burak Açıkel,” TRT Çocuk ve organizasyon ekibine nazik davetleri için teşekkürlerimi iletiyorum. İki gündür burada birbirinden yararlı konuların konuşulduğu bir konferans gerçekleşiyor. ‘Çocuklar ekranlardan öğrenebilir mi?’ sorusunu sorarak başlamak istiyorum. Kişilere sorduğumuzda genelde cevap bazı şeyler öğrenilebilir şeklinde oluyor. İnsanların bir çoğu çocukların az çok bir şeyler öğrenebildiğini düşünüyor. Çocuklarla medyanın ve ekranın olmadığı ortak zamanlar oluşturmak ve beraber vakit geçirmek şart. Güvenli bir şekilde sosyal medya kullanımı günümüzde artık çok daha önemli bir durumda. Değişen ekran parlaklıkları, hızlı geçen imgeler hepimizin dikkatini çekiyor. Araştırmalara bakıldığında Amerika’da halen 2 yaş altındaki çocukların günde ortalama olarak tam 55 dakika, 2-4 yaş arasındaki çocukların ise ortalama 90 dakika ekranlara maruz kaldıkları sonuçları ortaya çıkıyor.Ekran ve çocuk ilişkisinde, nesne arama, tanıma, dil öğrenimi/gelişimi ve taklit başlıklarında 4 farklı konuyu ele almak gerekiyor. Ebeveynler kendi medya kullanımını düzenlemeli ve ailelerin medya kullanımı konusunda daha bilgi sahibi olması gerekiyor” dedi.
Prof. Dr. Metehan Irak ise oyunların şiddet içeren detaylarına dikkat çekerek, “Araştırmalarımızı oyunlardaki şiddet unsurları ve bu unsurların zihinlerde nasıl izler bıraktığını anlamak için çalışıyoruz. Çevremizde de gördüğümüz üzre ebeveynler, gençler, öğretmenler ve çok sayıda farklı grup insan pc/telefon oyunları oynuyor. Fakat ben internet ve oyun bağımlılığı üzerinde konuşmama devam edeceğim. Özellikle çocuklarda oyun oynama sırasında aşırı heyecan duyma durumlarını gözlemleyebiliriz. Oyun sektörü ise çok geniş bir sektör. Son 20-30 yıl içerisinde inanılmaz büyük yatırımlar alıyor. Beyinlerimizin en verimli olduğu dönemler 13-16 yaş aralığı. Diğer yandan çocuklarımız özellikle okul dönemlerinde yoğun stres içinde kalabiliyorlar. Bu nedenle çocuklarımızın özellikle bu dönemlerde oyunlara eğiliminde artış olduğunu görüyoruz” şeklinde konuşmasını yaptı.
Birinci oturumun son konuşmasını yapan ise Eski Kuram Yeni Medyayla Buluşunca: Çocuk Gelişiminden Alınan Dersler Modern Ebeveynlerin Hizmetinde başlığında görüşler paylaşan Dr. Warren Buckleitner oldu. Buckleitner, “Herkese bir ekrana odaklanmış ve o ekranlardan farklı şeyler görüyor. Herkesin teknoloji ve dijitalleşme kavramlarından istediğini alabildiğini açıkca söyleyebiliriz. Teknolojinin ileride nereye döneceğini görebiliyor muyuz? Hayatımızın her anında yanımızda olacak. Çocuklarımız kendi düşünceleriyle direk iletişime geçebiliyorlar. Bu yüzden bağımlılık gibi sözcükleri kullanırken daha hassas hareket etmemiz gerekiyor. Tam da bu noktada Maria Montessori’nin bir sözünü sizlerle paylaşmak istiyorum; ‘Teknoloji sorunun bir parçası olabilir ancak çözümün de bir parçası olabilir’. Çocukların teknoloji ve dijital yaşamları ile ilgili olarak üç başlıkta bir içerik oluşturdum. Bunlar erişim, denge ve destek. Çoğumuz Youtube ve video oyunlarıyla zaman öldürüyoruz. Çocuklarımıza bu başlıklarda yardımcı olmamız gerekiyor. Eski kuramlar ve teoriler zamanında işimize çokça yaradı fakat biz bu değişim sürecini bir maratona çevirebiliriz. Elimizden mükemmel bir fırsat var, o yüzden fırsatı kaçırmamalıyız. Çünkü artık patron dijitalleşmenin ta kendisi oldu” dedi.
Birinci oturum ile eş zamanlı bir şekilde çalışacak Prof. Dr. Nilüfer Pembecioğlu yönetiminde “Sen De 1 Not Bırak” atölye çalışması oluştu. Ayrıca birinci oturumun hemen peşinden “Erken Çocukluk Dönemi içerisinde Teknoloji ve Dijital Medya: Mitler, Kışkırtma ve Tahrikler” başlığı altında Erikson Enstitüsü Erken Çocukluk Döneminde Teknoloji Merkezi Kurucu Direktörü Dr. Chip Donohue bir konuşma gerçekleştirdi. Donohue, ”Benim bizzat ilgi gösterdiğim konu çocuk gelişimi. Çocuklarla birlikte çocuklar için bir şeyleri merak etmemiz, yapmanız gerekiyor. Merak ettiğimiz konular zamanla bizler için daha ufuk açıcı konuları öğrenmemizde yardımcı olabilir. Teknoloji ve bilim ile alakalı onlarca şey söylüyoruz.Açıkçası yaşanan gelişmelere hem şaşırıyoruz hem de bu gelişmelere korkarak yaklaşıyoruz.
Çocuk gelişim konusuna gelecek olursak ebeveynlerin çocuklarına olan ilgi ve yakınlığın odukça büyük önem taşıdığına vurgun yapan Donohue, “Yıllardan beri uluslararası birçok rapor yayınlanıyor. Bu raporlar çocuk konularını konuşulmasına ve insanların perspektif kazanmasına yeni bir şeyler sağlıyor. Amerika Kalp Derneği’nin hazırladığı raporlara göre ekran kullanımının getirdiği hareketsiz gelecekte kalp rahatsızlığına neden olacağı yönünde çıkarımlar sunuyordu. Teknoloji beni de oldukça heyecanlandırıyor. Fakat tam olarak ne sonuçlar getireceğini bilemiyoruz, bu yüzden önlemli olmalıyız. Hepimiz biliyoruz ki, çocuk gelişimi teorisi bizim çocuklarımıza nasıl baktığımızı oldukça etkileyen bir faktör. Çocuk gelişimi teorisinde içerik, bağlam ve çocuk kavramlarını ele aldığım üç ana konu bulunuyor. ‘İçerik’ başlığında tükettiğimiz teknolojik aletin bizlere ne sunduklarını bilmemiz gerekiyor. ‘Bağlam’ başlığında 5N1K sorularına cevap verme şansımız olmalı. ‘Çocuk’ başlığında ise onlar için uygun olan etkinlik ve uygulamaları bilmemiz gerekiyor. Ebeveynler olarak bizlerin medya kullanımı ve hikâye anlatımı konularında da bilgi sahibi olmamız çok önemli. Artık yaşadığımız günlerde çocuklar dijitalin içerisine doğuyorlar. Medya kanalları arka planda sürekli bizlerle yaşıyor. Televizyonlar hiç kapanmıyor , telefonlar her zaman bizimle. Bizler çocuklarımıza mentörlük yaparak yol göstermeliyiz” dedi.
“Medya ve Çocuk Mahremiyeti” ve “Ekranlarda İçerik ve Süre Yönetimi” başlıkları sürecek olan organizasyon çocuk medyası konusu yerli ve yabancı akademisyenlerin ve alanında uzman profesyonellerin katılımları ile devamlılığını sürdürecek. Organizasyonun son bölümünde ise Prof. Dr. Ziya Selçuk’un “Teknoloji, Medya ve Çocuk” başlıklı konuşması ve Gazeteci Mesut Yar’ın sunuculuğunda “Salih Memecan ile Türk Animasyonu Üzerine” özel oturumu gerçekleştirecek.
