Günler kısaldı, güneş de eski gücünde değil. Peki D vitamini eksikliği neden tam da bu aylarda artar? Kendinizi sürekli yorgun hissediyorsanız cevap sandığınızdan basit. Bu yazıda D vitamini eksikliğinin belirtilerini ve güneşten, sofradan destek almanın yollarını derledik.
D Vitamini Neden Bu Kadar Önemli?
D vitamini aslında vücudun kendi ürettiği bir hormon gibi çalışır. Cilt, güneşin UVB ışınlarıyla karşılaştığında bu vitamini üretmeye başlar. Böylece bağırsaklardan kalsiyum ve fosfor emilimi kolaylaşır. Kemikler ve dişler bu sayede güçlü kalır. Uzmanlara göre kas gücü ve bağışıklık sistemi de yeterli D vitamini düzeyine ihtiyaç duyar.
Kışın D Vitamini Eksikliği Neden Artar?
Türkiye’de kasım ayından itibaren güneş ışınları daha eğik gelir. Bu yüzden ciltte D vitamini üretimi belirgin şekilde azalır. Üstelik soğuk havada daha çok kapalı alanda kalırız. Kalın giysiler de güneşle temas eden cilt alanını küçültür. Sonuç olarak yazdan kalan D vitamini deposu kış ortasında tükenmeye başlar.
D Vitamini Eksikliğinin Belirtileri
Eksiklik çoğu zaman sinsi ilerler. Yine de bazı işaretler dikkat çekicidir. Geçmeyen yorgunluk, halsizlik ve kas ağrısı en yaygın işaretlerdir. Bunun yanında kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü ve sık sık hasta olma da eşlik eder. Bazı kişiler ise moral bozukluğu yaşar. Ancak aynı belirtiler başka sağlık sorunlarında da ortaya çıkar.
D Vitamini Eksikliğini Kan Testi Gösterir
Kesin sonuç için basit bir kan tahlili yeterlidir. Hekimler genellikle 25-hidroksi D vitamini düzeyine bakar. Sonuç, eksiklik, yetersizlik ya da normal düzey olduğunu gösterir. Bu nedenle tahmin yürütmek yerine önce test yaptırmak en doğru adımdır.
Güneşten ve Sofradan Destek Alın
Öğle saatlerinde kısa yürüyüşler yapmak iyi bir başlangıçtır. Yüz, el ve kolların güneşe açık olması üretimi destekler. Bununla birlikte yalnızca besinlerle ihtiyacı karşılamak zordur. Yine de somon, sardalya ve uskumru gibi yağlı balıklar güçlü kaynaklardır. Mevsiminde sofraya gelen hamsinin faydaları da bu listede yer alır.
Yumurta ve Mantarı Unutmayın
Yumurta sarısı, kahvaltı sofrasının pratik D vitamini kaynaklarından biridir. Güneş ışığı görmüş mantarlar da katkı sağlar. Ayrıca üreticiler bazı süt ürünlerine ve kahvaltılık gevreklere D vitamini ekler. Kış menüsü için bağışıklığa destek olan besinler listemize de göz atın.
Takviye Almalı mıyım?
Eksikliği olan kişiler için hekimler çoğu zaman takviye önerir. Ancak doz kişiye göre değişir. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin D vitamini rehberine göre fazla kullanım da zararlıdır. Aşırı doz kanda kalsiyumu yükseltir. Bu yüzden takviyeye hekim önerisiyle başlamak gerekir.
Kimler Dikkatli Olmalı?
Yaşlılar, bebekler ve hamileler risk grubunda yer alır. Koyu tenli kişiler ile vücudunu tamamen örten kişilerde de üretim azalır. Böbrek, karaciğer ya da bağırsak hastalığı olanlar ayrıca dikkatli olmalıdır. Uzun süren yorgunluk ve kemik ağrısında doktora gitmek en sağlıklı yoldur.
Sıkça Sorulan Sorular
D vitamini eksikliğini hangi test gösterir?
25-hidroksi D vitamini kan testi eksikliği gösterir. Test için aile hekiminize ya da dahiliye uzmanına başvurun.
Kışın güneş ışığı D vitamini için yeterli mi?
Kış aylarında güneş ışınları zayıf olduğu için çoğu zaman yeterli olmaz. Bu dönemde beslenme ve hekim kontrolü önem kazanır.
D vitamini en çok hangi besinlerde var?
Somon, sardalya, uskumru ve hamsi gibi yağlı balıklar en zengin kaynaklardır. Yumurta sarısı ve güneş görmüş mantar da iyi kaynaklardır.
