Çizgi filmlerden yapay zekâya uzanan çocuk medyası dünyasını anlatan yeni bir kitap raflara geldi. TRT Çocuk’un eski yöneticisi M. Bora Durmuşoğlu, “En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür” adlı eserini Vadi Yayınları etiketiyle okura sundu. 352 sayfalık kitap Ekim 2026’da ilk baskısını yaptı.
Kitabın çıkış noktası tek bir cümle: Çocukların izlediği hiçbir şey ekranda başlayıp ekranda bitmiyor. Bu nedenle Durmuşoğlu, içeriklerin çocukların hayatına nasıl yansıdığını adım adım inceliyor. Özellikle dil, davranış, tercih ve değer dünyası üzerindeki etkilere odaklanıyor.
Çocuk Medyası Ekran Süresi Tartışmasının Ötesine Geçiyor
Ebeveynler çoğunlukla ekran başında geçen süreyi konuşuyor. Ancak yazar tartışmayı süreden içeriğin niteliğine taşıyor. Kitap çizgi film, sinema, dijital oyun ve sosyal medyayı aynı çerçevede ele alıyor. Ayrıca oyuncak, lisanslı ürün, algoritma ve yapay zekâ da incelediği alanlar arasında. Üstelik yazar dünyadan ve Türkiye’den pek çok örneğe yer veriyor. Kitap okura merak uyandıran sorular da soruyor. Örneğin bir karakter çocuk için ne zaman ekrandan fazlasına dönüşüyor? Algoritmalar çocuğun önüne hangi içerikleri neden getiriyor? Öte yandan küresel popüler kültür çocukların dilini nasıl değiştiriyor? Son olarak yapay zekâ çağında çocuk medyasını nasıl bir gelecek bekliyor?“Çocuklarımızın dikkatini çekebilmek için dünyanın en büyük teknoloji şirketleriyle aynı evin içinde yarışıyoruz.” M. Bora Durmuşoğlu
Yasak Yerine Nitelikli ve Yerli İçerik
Durmuşoğlu çocukları dijital dünyadan koparmayı önermiyor. Yasaklarla çevrili bir çocukluk da istemiyor. Bunun yerine yetişkinlere görev veriyor. Yetişkinler önce çocuğun medya dünyasını tanımalı. Ardından içeriklerin kalitesini sorgulamalı. Sonra da çocukla güçlü bir iletişim kurmalı. Yazar yerli içerik üretimine ayrı bir önem veriyor. Çünkü çocukların kendi dilinden ve kültüründen beslenen yapımlarla buluşmasını istiyor. Bununla birlikte yerli olmayı tek başına yeterli görmüyor. Yapımlar nitelikli, özgün ve dünyayla rekabet edebilir olmalı. Ayrıca millî yayıncılık, temiz içerik ve Türkçenin korunması da kitabın öne çıkan başlıkları arasında. Dijital mahremiyette ise yazar net bir tavır alıyor. Ona göre bu yükü çocuğa bırakmamak gerekiyor. Aksine ebeveynler, platformlar, içerik üreticileri ve karar vericiler ortak sorumluluk taşıyor. Dolayısıyla kitap yalnızca anne babalara seslenmiyor. Eğitimciler, yapımcılar, yayıncılar, akademisyenler ve politika üreticileri de kitabın hedef okurları arasında.Kitabın Sonunda Çocuk Medyası Sözlüğü Var
Eserin en dikkat çekici bölümü son sayfalarda yer alıyor. Durmuşoğlu burada kapsamlı bir Çocuk Medyası Sözlüğü hazırlamış. Sözlük, popüler kültürden lisanslamaya kadar yüzlerce kavramı bir araya getiriyor. Böylece kitap tek seferlik bir okumanın ötesine geçiyor. Okur ihtiyaç duyduğunda sözlüğe yeniden dönebiliyor.Bora Durmuşoğlu Kimdir?
M. Bora Durmuşoğlu uzun yıllardır marka, pazarlama, medya ve lisanslama alanlarında çalışıyor. Yazar, TRT Çocuk kanalını yönettiği dönemde geniş bir alanda sorumluluk üstlendi. İçerik üretimi, markalaşma ve yapımların farklı mecralara taşınması bu alanlardan bazıları. Buna ek olarak çocuk ve aile projelerinde de çalıştı. Kitapta bu birikimi bir baba olarak edindiği gözlemlerle birleştiriyor. Sonuç olarak konuya hem sektörün içinden hem de evin içinden bakıyor. Animasyon ve aile yapımları bugün de gündemin üst sıralarında. Örneğin Disney’in yeni yapımlarına gösterilen ilgi bu etkiyi açıkça ortaya koyuyor. İşte “En Yumuşak Güç” de tam bu noktada devreye giriyor. Kitap, yasaklardan önce çocuklara nasıl bir medya dünyası sunduğumuzu sorgulamaya çağırıyor. Kitabı kitapçılarda ve çevrim içi satış noktalarında bulabilirsiniz. Künye bilgileri için Vadi Yayınları’nın kitap sayfasına göz atabilirsiniz.Sıkça Sorulan Sorular
“En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür” kitabının yazarı kim?
Kitabın yazarı TRT Çocuk’un eski yöneticisi M. Bora Durmuşoğlu. Eseri Vadi Yayınları yayımladı.Çocuk medyası kitabı hangi konuları ele alıyor?
Kitap çizgi film, sinema, dijital oyun, sosyal medya ve yapay zekâ gibi alanları inceliyor. Ayrıca yerli içerik, dijital mahremiyet ve aile içi iletişime de geniş yer ayırıyor.Kitap kaç sayfa ve nereden alınabilir?
Kitap 352 sayfadan oluşuyor. Okurlar kitabı kitapçılarda ve çevrim içi satış noktalarında bulabiliyor.Kitabı satın almak için: En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür – Kitapyurdu
