Türkiye’de yıllardır tartışılan yoksulluk nafakasının süresi yeniden hukuk gündeminin en önemli başlıklarından biri haline geldi. Anayasa Mahkemesinin Türk Medeni Kanunu’ndaki “süresiz olarak” ibaresine ilişkin 4 Haziran 2026 tarihli kararı sonrasında gözler yeni yasal düzenlemeye çevrildi. Kamuoyuna yansıyan son bilgiler, nafakanın süresinin evlilik süresi ve tarafların ekonomik koşulları gibi kriterlere göre belirlenebileceği yeni bir model üzerinde çalışıldığını gösteriyor. Ancak henüz yürürlüğe girmiş yeni bir nafaka kanunu bulunmuyor.
Boşanma davalarının ekonomik sonuçları arasında en fazla tartışılan konuların başında gelen yoksulluk nafakası, 2026 yılının hukuk gündeminde önemli bir değişim sürecine girdi. Anayasa Mahkemesinin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresinin iptali yönündeki kararı kamuoyuna yansırken, Adalet Bakanlığı ve siyasi parti hukukçularının yeni bir nafaka modeli üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Özellikle ağustos ayının son günlerinde gündeme gelen haberlerde, hazırlanması beklenen 13. Yargı Paketi içerisinde aile hukukuna ilişkin önemli düzenlemelerin bulunabileceği ifade edildi. Nafakanın yanı sıra boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması ve aile mahkemelerinin işleyişine ilişkin bazı değişiklikler de üzerinde çalışıldığı belirtilen konular arasında bulunuyor.
Ancak gelinen noktada önemli bir ayrıntı öne çıkıyor: Kamuoyunda “süresiz nafaka kaldırıldı” şeklinde kullanılan ifadeler mevcut hukuki durumu tam olarak yansıtmıyor.
Yoksulluk nafakası bugün için devam ediyor
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması şartıyla diğer eşten mali gücü oranında yoksulluk nafakası talep edebiliyor.
Maddenin uzun yıllardır tartışılmasına neden olan bölümü ise nafakanın “süresiz olarak” talep edilebilmesine ilişkin düzenlemeydi.
Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin yaptığı başvuru üzerine söz konusu ibareyi 4 Haziran 2026 tarihinde değerlendirdi. Kamuoyuna açıklanan bilgilere göre Yüksek Mahkeme, “süresiz olarak” ibaresinin iptaline oy çokluğuyla karar verdi ve iptal hükmünün yürürlüğünü dokuz ay erteleme yönünde karar aldı.
Bununla birlikte kararın verilmiş olması, nafaka ödemelerinin 4 Haziran itibarıyla otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmiyor. Eylül 2026 başı itibarıyla yürürlükteki mevzuat bakımından Türk Medeni Kanunu’nun mevcut yoksulluk nafakası hükümleri uygulanmaya devam ediyor.
Dolayısıyla hakkında daha önce nafaka kararı verilen bir kişinin yalnızca kamuoyuna yansıyan Anayasa Mahkemesi kararı gerekçe gösterilerek ödemelerini tek taraflı şekilde durdurması hukuki açıdan ciddi sonuçlara neden olabilir.
Yeni nafaka modelinde hangi seçenekler konuşuluyor?
Yeni düzenlemeye ilişkin en çok merak edilen konu, yoksulluk nafakasının bundan sonra ne kadar süreyle ödeneceği.
Basına yansıyan çeşitli çalışmalarda nafakanın otomatik olarak ömür boyu devam ettiği algısını ortadan kaldıracak, buna karşılık boşanma nedeniyle ekonomik güçlük yaşayabilecek tarafı da koruyacak bir model üzerinde durulduğu belirtiliyor.
Gündeme gelen seçeneklerden biri, nafakanın süresinin evliliğin ne kadar sürdüğü dikkate alınarak belirlenmesi. Bazı haberlerde kısa süreli evliliklerde dahi belirli bir asgari nafaka süresinin bulunabileceği, daha uzun evliliklerde ise sürenin buna göre artabileceği ileri sürüldü.
Başka bir yaklaşım ise katı bir matematiksel formül yerine hâkime daha geniş değerlendirme yetkisi verilmesi.
Bu modelde evliliğin süresinin yanı sıra tarafların yaşı, gelir durumu, çalışma imkânları, boşanmadaki kusur değerlendirmesi ve sosyal koşullar gibi faktörlerin dikkate alınabileceği ifade ediliyor.
Ancak bu noktada altı çizilmesi gereken en önemli husus, kamuoyunda konuşulan sürelerin henüz kesinleşmiş kanun maddeleri olmaması.
- Yargı Paketi adıyla anılan yeni düzenleme çalışmalarının TBMM’ye sunulacak nihai metni ortaya çıkmadan “nafaka artık kesin olarak beş yıl olacak” veya benzeri bir değerlendirme yapmak doğru değil.
Mevcut nafakalar kendiliğinden sona erecek mi?
Yeni düzenlemenin en fazla merak edilen yönlerinden biri de halihazırda yoksulluk nafakası ödeyen kişilerin durumunun ne olacağı.
Türkiye genelinde çok sayıda boşanma dosyasında kesinleşmiş nafaka kararları bulunuyor. Bu nedenle yapılacak yeni düzenlemenin yalnızca gelecekte açılacak boşanma davalarını mı kapsayacağı, yoksa mevcut nafaka kararları bakımından da belirli geçiş hükümleri getirip getirmeyeceği büyük önem taşıyor.
Bu konu, kanunun nihai metni görülmeden kesin biçimde cevaplanabilecek durumda değil.
Yeni kanun hazırlanırken yürürlük tarihi ve geçiş hükümlerinin ayrıca düzenlenmesi mümkün. Mevcut mahkeme kararlarına yeni sistemin nasıl yansıyacağı da hazırlanacak kanundaki ifadeler doğrultusunda ortaya çıkacak.
Bu nedenle mevcut bir nafaka kararında değişiklik isteyen tarafların mahkeme kararı olmaksızın hareket etmemesi gerekiyor.
Nafaka zaten bazı durumlarda kaldırılabiliyor
Kamuoyundaki “süresiz nafaka” tartışmalarında gözden kaçan konulardan biri, mevcut sistemde de yoksulluk nafakasının her şart altında ömür boyu devam etmek zorunda olmaması.
Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi belirli durumlarda nafakanın sona ermesini veya mahkeme tarafından kaldırılmasını mümkün kılıyor.
Örneğin nafaka alan taraf yeniden evlenirse irat şeklinde ödenen nafaka kendiliğinden sona eriyor. Taraflardan birinin ölümü de aynı sonucu doğuruyor.
Nafaka alan kişinin evlenmeden fiilen evli gibi yaşamaya başlaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya kanunda belirtilen diğer koşulların gerçekleşmesi durumlarında ise mahkemeden nafakanın kaldırılması talep edilebiliyor.
Tarafların mali durumlarının önemli ölçüde değişmesi de nafaka miktarının yeniden değerlendirilmesine neden olabiliyor.
Gelirde ciddi düşüş yaşanması, nafaka alacaklısının ekonomik durumunun önemli ölçüde iyileşmesi veya hakkaniyeti etkileyen yeni koşullar ortaya çıkması halinde nafakanın azaltılması veya kaldırılması için dava açılması gündeme gelebiliyor.
Her boşanma davasında otomatik nafaka verilmiyor
Nafaka tartışmalarında sık karşılaşılan bir başka yanlış bilgi ise boşanan her eşin otomatik olarak yoksulluk nafakası aldığı düşüncesi.
Oysa yoksulluk nafakasının belirli hukuki şartları bulunuyor.
Öncelikle nafaka isteyen tarafın boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması gerekiyor. Bunun yanında talepte bulunan kişinin boşanmaya neden olan olaylardaki kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması aranıyor.
Mahkeme ayrıca nafaka yükümlüsünün mali gücünü de değerlendiriyor.
Bu nedenle aynı gelir düzeyine sahip iki farklı boşanma dosyasında dahi farklı sonuçların ortaya çıkması mümkün. Evliliğin koşulları, tarafların gelirleri, yaşam standartları, çalışma durumları ve boşanma sonrasındaki ekonomik tablo her dosyada ayrı ayrı değerlendiriliyor.
Aile hukuku uyuşmazlıklarında yeni düzenlemelerin yakından takip edilmesi de bu nedenle önem taşıyor. Özellikle devam eden veya açılması planlanan bir boşanma davasında nafaka, mal paylaşımı, velayet ve tazminat gibi taleplerin birbiriyle bağlantılı sonuçlar doğurabilmesi nedeniyle Sakarya boşanma avukatı araştırması yapan kişilerin de güncel mevzuat ve yeni düzenlemelerin yürürlük tarihlerini dikkate alarak hareket etmesi gerekiyor.
Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası karıştırılmamalı
Yeni düzenleme tartışmalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir başka konu da nafaka türlerinin birbirinden ayrılması.
Kamuoyunda “süresiz nafaka” olarak tartışılan konu esas olarak boşanan eşlerden biri lehine hükmedilebilen yoksulluk nafakasıyla ilgili.
Çocuklar için ödenen iştirak nafakası ise farklı hukuki kurallara dayanıyor.
İştirak nafakası, velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmasını amaçlıyor. Bu nedenle yoksulluk nafakasına ilişkin yapılacak bir değişikliğin çocuk için ödenen iştirak nafakasını otomatik olarak ortadan kaldıracağı sonucu çıkarılamaz.
Benzer biçimde boşanma davası devam ederken taraflardan biri veya çocuk lehine hükmedilebilen tedbir nafakası da farklı bir hukuki kurum olarak düzenleniyor.
Yeni yasa tartışmalarının yalnızca “nafaka kalkıyor” şeklinde genelleştirilmesi, bu farklı nafaka türlerinin birbirine karıştırılmasına neden olabiliyor.
Boşanma davalarının hızlandırılması da gündemde
Yeni yargı düzenlemeleri kapsamında tartışılan başlıkların yalnızca nafakayla sınırlı olmadığı belirtiliyor.
Aile hukukunda uzun süren boşanma davalarının taraflar ve çocuklar üzerindeki etkileri nedeniyle boşanma sürecinin daha hızlı ilerlemesini sağlayabilecek modeller de gündemde.
Özellikle boşanma kararı ile boşanmanın mali sonuçlarının bazı koşullarda birbirinden ayrılıp ayrılamayacağı uzun süredir hukuk çevrelerinde tartışılıyor.
Mevcut sistemde boşanmanın yanı sıra tazminat, nafaka, velayet, mal rejimi ve diğer uyuşmazlıkların bulunması süreci karmaşık hale getirebiliyor. Yeni dönemde aile mahkemelerinin daha etkin çalışmasını sağlayacak usul değişikliklerinin de değerlendirilmesi bekleniyor.
Ancak nafaka konusunda olduğu gibi boşanma usulüne ilişkin gündeme gelen modellerin de kesinleşmiş düzenleme olarak değerlendirilmesi için TBMM’ye sunulacak teklifin görülmesi gerekiyor.
Gözler TBMM’nin yeni yasama döneminde
Nafaka konusunda önümüzdeki dönemin en önemli aşaması, hazırlanacak kanun teklifinin TBMM’ye sunulması olacak.
Basına yansıyan bilgiler yeni düzenlemenin ekim ayında Meclis gündemine taşınmasının planlandığını gösterse de teklif metni yayımlanmadan düzenlemenin son halini bilmek mümkün değil.
Komisyon görüşmeleri ve TBMM Genel Kurulu sürecinde teklif maddelerinde değişiklik yapılabilmesi de mümkün.
Bu nedenle sosyal medyada veya çeşitli internet sitelerinde yayınlanan “yeni nafaka hesaplama formülü”, “kesin nafaka süresi” ya da “mevcut nafakalar şu tarihte sona erecek” şeklindeki iddialara ihtiyatla yaklaşılması gerekiyor.
Yeni dönemde asıl tartışmanın, nafaka yükümlüsünün belirsiz süre boyunca ekonomik yük altında kalmasını önlemek ile boşanma sonrasında ekonomik açıdan dezavantajlı duruma düşen eşin korunması arasında nasıl bir denge kurulacağı üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.
Anayasa Mahkemesinin 2026 yılında gündeme gelen kararıyla birlikte uzun yıllardır devam eden süresiz nafaka tartışması artık yeni bir aşamaya geçmiş durumda.
Ancak 2 Eylül 2026 itibarıyla hukuki açıdan en önemli gerçek değişmiş değil: Yoksulluk nafakası kaldırılmış değil ve kamuoyunda konuşulan yeni süre modelleri henüz yürürlükte bulunan kanun hükümleri haline gelmedi.
Nafaka sisteminin geleceğini belirleyecek asıl tablo, yeni düzenlemenin TBMM’ye sunulması, yasama sürecinin tamamlanması ve kabul edilen hükümlerin Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla netleşecek.
